تعویض مفصل زانو

تعویض مفصل زانو

مفصل زانو یکی از اندام های بدن می باشد که مسئولیت های زیادی را بر عهده دارد . مفصل زانو به دلیل آرتروز استخوان – استئوآتریت-آرتریت روماتوئید ، آرتروزهای  نشات گرفته از ضایعه ، امکان دارد خراب شود و احتیاج به جراحی برای تعویض مفصل زانو داشته باشد . مفصل زانو به دلیل بیماری های ویژه و خاص و یا پوسیدگی به مرور زمان ساییده می شود و از بین می رود که این موضوع موجب می شود زمانی که فرد فعالیت انجام می دهد احساس درد و خشکی کند . زمانی که مفصل زانو دچار خرابی می شود و به مرحله مزمن و شدید می رسد درد طاقت فرسایی را ایجاد می کند که برای درمان آن احتیاج به عوض شدن مفصل زانو است .

زانو یکی از مفاصل مهم در حرکت پاها می باشد . یکی از شایع ترین عمل جراحی ارتوپدی تعویض مفصل زانو می باشد . این عمل در دنیا بسیار انجام می شود و اخیرا در کشور ما نیز انجام می شود. در طی 2 یا 3 دهه آینده رقم این جراحی به 100هزار در سال برسد.. برای مشاوره و تعیین وقت قبلی با شماره های 02166439865 – 09390202004 تماس بگییرید . برای ارتباط با دکتر به کانال تلگرام و اینستاگرام مراجعه کنید .

 

آناتومی  اندام زانو

مفصل زانو یکی از مهم ترین و خاص ترین مفصل های بدن است . مفصل از قرار گرفتن سه استخوان کنار هم متشکل شده است . این سه استخوان عبارتند از بخش پایینی استخوان ران – بخش بالایی استخوان ساق – استخوان کشک . سطح قسمت هایی که سه استخوان را درگیر خود می کند و باهم در تماس هستند از غضروف پوشیده شده است . تنها مسئله ای که باعث می شود که این استخوان بر روی هم دیگر به راحتی حرکت کنند لغزنده بودن آن است . درون مفصل زانو موادی به شکل مایع وجود دارد که روی غضروف ها را لیز می کند و همین امر باعث می شود که مفصل راحت تر حرکت کند .

این مایع به مایع مفصلی یا مایع سینوویال معروف است . ما بین استخوان قلم پا و استخوان ران مینیسک قرار دارد . این استخوان شبیه C می باشد که مانند یک بالشتک در درون مفصل زانو قرار دارد و وظیفه محافظت از صدمات و ضرباتی که به این ناحیه وارد می شود را دارد . و باعث محکم نگه داشتن لیگامنت های بزرگ این قسمت زانو که بین ران و قلم پا می باشد ، می شود . دلایلی که باعث استقامت زانو می شود وجود ماهیچه های ران و لگنی می باشد . مابقی بخش های زانو به وسیله نوارهای باریکی به نام سینوال پوشیده شده است . نوارهای سینوال به دلیل ایجاد کردن مواد لغزنده غضروف ها را نرم می کند و باعث منعطف شدن آن ها می شود و اندازه شکسته شدن زانو را به کمترین مقدار می رساند .

جراحی تعویض مفصل زانو

جراحی تعویض مفصل زانو

به صورت عادی همه قسمت های زانو تناسب و توازن دارند و هرگونه صدمه ای می تواند در تناسب آن اختلال ایجاد کند و همین امر باعث درد و سستی در ماهیچه ها می شود و بدین منظور در نهایت  می تواند مشکلاتی را در عملکرد آن به وجود بیاورد .

جراحی تعویض مفصل زانو

یکی از شایع ترین عمل جراحی ارتوپدی تعویض مفصل زانو می باشد . این عمل در دنیا بسیار انجام می شود و اخیرا در کشور ما نیز انجام می شود. در طی 2 یا 3 دهه آینده رقم این جراحی به 100هزار در سال برسد.

جراحی تعویض مفصل چیست ؟

در واقع مفاصل مسئول تولید حرکت در بدن انسان هستند . مفصلی مانند زانو در صورتی که امکان خم شدن نداشته باشد، در راه رفتن و نشستن فرد دچار مشکلاتی می شود. به همین صورت مفاصلی مانند مفصل لگن یا هیپ ، آرنج یا دست و دیگر قسمتها دچار مشکا شود حرکتهای بدن محدود می شود. مفاصل از غضروف تشکیل شده اند و در حالت طبیعی باید سیقلی باشند که حرکت بدون درد و اصطکاک را برای مفاصل فراهم می کند . اگر به هر دلیل این غضروف دچار تخریب شوند ، استخوان زیر غضروف در تماس با سطح مقابل قرار می گیرند و باعث ایجاد درد فراوان می شود . آیا تخریب غضروف درمان هم دارد ؟ در 20 سال گذشته درمانی وجود ناشت . امروزه روش های جدیدی برای درمان این مشکل وجود دارد که موثرترین و شایع ترین آنها تعویض مفصل می باشد. سوال اینجاست که آیا هر غضروفی که در مفصل تخریب می شود ، باید تعویض مفصل انجام شود؟این جراحی به میزان تخریب غضروف بستگی دارد .در بسیاری از موارد این تخریب جزئی بوده که با رعایت مواردی که منجر به تقویت عضلات می شود درمان انجام شود . این مشکلات بخصوص در بیماری آرتروز در سنین بالا با داروهای مسکن و اقداماتی بهبود می یابد بنابراین نیازی به جراحی تعویض مفصل نیست . در موارد شدیدتر هم در برخی موارد با انجام جراحی ساده قابل انجام می باشد . تنها در مواردی که تخریب وسیعی از غضروف مفصل دچار تخریب شده باشد به طوری که نتوان از روش های دیگری درمان کرد تعویض مفصل تنها روش درمان می باشد . دو مفصل مهم که نیاز به تعویض دارد : مفصل لگن یا هیپ

علل تعویض مفصل زانو

آرتروز زانو می تواند مهم ترین دلیل باشد که زانو تعویض شود . با اینکه آرتروز نوع های مختلف دارد اما بیشترین نوع آن ، آرتروز استخوان –رماتیسم-آرتروزی که از ضایعه ای نشات می گیرد می باشد .

آرتروز استخوان

این نوع از آرتروز با بالا رفتن سن و به دلیل کار زیاد رخ می دهد . و امکان دارد  در افراد بیشتر از 50 سال سن و حتی ممکن است در سن پایین و جوانی هم بروز دهد . در این قسمت غضروف هایی که استخوان ها را نگه داشته است از بین می روند و باعث ساییده شدن زانو می شود و در نهایت فرد احساس درد می کند .

استئوآرتریت

آرتروز مفصل زانو مهم ترین دلیلی می باشد  که درد در زانو را ایجاد می کند . و این درد در سنین بالای 40 سال رخ می دهد و این بیماری بسیار رایج می باشد . در همچین مواقعی به دلیل درد طاقت فرسا احتمال دارد بیمار از مفصلش استفاده نکند و به مرور زمان مفصل ضعیف می شود  . آرتروز زانو یک بیماری مفصلی می باشد که در غضروف دور مفاصل تاثیر بسزایی دارد .

آرتریت روماتوئید

لایه سینووویال در آرتریت رشد می کند و دچار التهاب می شود و مایع زیادی ترشح می کند . ملتهب شدن لایه سینوویال به مرور زمان باعث از بین رفتن و آسیب دیدن غضروف مفصلی زانو می شود و در نتیجه موجب درد می شود .

رماتیسم

در رماتیسم نوار سینوال ناحیه اطراف مفاصل با ضخامت و متورم می شود این ورم باعث موجب صدمه در غضروف ها و در آخر باعث از بین رفتن آن ها می شود .

جراحی-تعویض-مفصل-زانو

جراحی-تعویض-مفصل-زانو

آرتروزهای نشات گرفته از ضایعه

این نوع آرتروز یکی از بیماری های مهم زانو می باشد . استخوان های شکسته ناحیه زانو و کشیده شدن لیگامنت ها به مرور زمان موجب صدمه غضروف های زانو می شود .

زمانی که درمان های بدون جراحی جواب گو نبودند به دلیل علائم زیر نیاز به عمل جراحی می باشد :

  • درد های حاد زانو که باعث اختلال در کارهای روزانه می شود و همراه با درد است .
  • دردهایی که در طول شب و روز در زمان استراحت احساس می شود .
  • ملتهب شدن و ورم بسیار مفصل ها که با استراحت درمان نمی شود .
  • مفصل زانو به شکل ظاهری بدی تبدیل می شود .
  • هنگامی که دارو و فیزیوتراپی جواب ندهد .
  • زمانی که زانو به سمت داخل و یا خارج قوس داده شود .

نحوه جراحی تعویض مفصل زانو

جراحی تعویض مفصل زانو باعث می شود که درد در زانو به صورت چشمگیری کمتر شود و فرد بتواند به راحتی  فعالیت های روزمره خود را انجام دهد .  به همین بیشتر کسانی که این عمل را انجام داده اند بسیا راضی هستند . روش بیهوشی در این عمل جراحی بستگی به تشخیص پزشکان دارد . رایج ترین روش بیهوشی در این عمل ، بیهوشی عمومی می باشد یا از طریق بیهوشی ستون مهره ها انجام می شود در این نوع بیهوشی بیمار از قسمت کمر به پایین بی حس می شود . مدت زمان عمل جراحی یک تا دو ساعت می باشد . جراح ارتوپد اقدام به برداشتن غضروف ها و استخوان ها می کند و به جای آن ها ایمپلنت های پلاسیکی و فلزی را قرار می دهد .

مراحل تعویض زانو عبارتند از آماده کردن استخوان – جای دادن ایمپلنت های فلزی – روکش کردن کشکک زانو – قرار گرفتن فضا دهنده .

مراقبت های بعد از تعویض مفصل انو

  • انجام تمرینات سبک  به صورت مرتب
  • جلوگیری از تمام آسیب های احتمالی
  • در صورت مراجعه به دندانپزشک باید اطلاع داده شود که عمل تعویض زانو انجام شده است که آنتی بیوتیک تجویز کند .
  • به صورت مرتب باید به ارتوپد زانو جهت معاینات پزشکی مراجعه شود.
  • تا یک هفته روی تخت دراز بکشند .
  • برای اجابت مزاج از توالت فرنگی استفاده کنند.
  • برای راه رفتن از وسایل کمکی مانند عصا و واکر استفاده کنید.
  • در هفته اول جراحی از خم کردن پا یا قرار دادن پا در وضعیت قیچی خودداری کنند.

آمادگی برای جراحی تعویض مفصل زانو

به مدت چند هفته قبل از عمل تعویض مفصل زانو ، جراح ارتوپد برای بیمار آزمایشاتی را تجویز می کند که این آزمایشات باید به طور خیلی دقیق انجام شود .

آزمایشاتی که انجام می شود شامل موارد  زیر می باشد:

  • برای بررسی میزان و اندازه دقیق سلول خون قرمز آزمایش خون گرفته می شود .
  • برای  انجام سنجش قلب از الکترودیاگرام استفاده می شود .
  • برای اینکه عفونت و بارداری تشخیص و بررسی شود باید آزمایش ادرار صورت گیرد .
  • برای معاینات شش ها از روش تصویر برداری با اشعه ایکس استفاده می کنند .
  • اختلالتی مثل دیابت روند بهبودی را دچار مشکلاتی می کند و آن را کند می کند . به همین خاطر اگر به هر بیماری  مبتلا هستید پرشک خود را مطلع کنید . همچنین داروهای مشخصی مثل داروهای رقیق کننده خون و داروهای ضد التهاب باعث خونریزی بیش از حد می شوند و باید در یک برهه زمانی تعیین شده  قبل از عمل ، از مصرف جدا خودداری شود.
جراحی تعویض مفصل زانو

جراحی تعویض مفصل زانو

زانو بعد از عمل تعویض مفصل زانو چه تفاوتی با قبل دارد

بهتر شدن حرکت زانو یکی از مهم ترین دلایلی است که مفصل زانو را به صورت کامل عوض می کنند . حرکت زانو پس از عمل جراحی را می توان از حرکات ماقبل عمل پیش بینی کرد . به همین علت بیشتر افراد باید انتظار صاف کردن زانو به صورت کامل و دیگر حرکات ماقبل عمل را داشته باشند . بعد از عمل اکثر بیماران بی حسی را در قسمت پوست خود که ناحیه برش خورده برای جراحی  است ، احساس می کنند .

توانبخشی بعد از تعویض مفصل زانو

انجام دادن فیزیوتراپی بعد از عمل تعویض مفصل زانو

برای اینکه بیمار بتواند نتیجه بهتری از درمان بگیرد باید بعد از عمل تعویض مفصل زانو ، درمان فیزیوتوراپی را انجام دهد . البته شاید انجام فیزیوتراپی لازم باشد قبل از عمل جراحی صورت گیرد.

کارهایی که باید در فیزیوتراپی انجام شود شامل موارد ذیل می باشد:

  • ماساژ دادن بافت نرم
  • الکتروتراپی
  • از عصا استفاده کردن
  • از محافظ کشی استفاده کردن
  • موبیلیزاسیون مفصل
  • سوزن خشک
  • درمان با آب
  • درمان با یخ و گرما
  • انجام تمرینات حرفه ای برای بهتر شدن عضلات
  • آموزش
  • اصلاح بیومکانیکی
  • مصرف داروهای ضد التهاب
  • کم کرد وزن به مرور زمان

مواردی را باید بعد از عمل تعویض مفصل زانو رعایت کرد

در حمام باید دستگیره هایی را بر روی دیوار نصب کرد که در هنگام تغییر موقعیت از آن ها بتوان به راحتی استفاده کرد و این کار از لیز خوردن فرد نیز جلوگیری می کند .

در قسمت های دو طرف پله ها باید حتما دستگیره وجود داشته باشد تا بیمار در بالا رفتن و پایین رفتن از پله ها از آن ها استفاه کند .

صندلی حمام باید دارای پایه باشد به دلیل اینکه وجود پایه ها مانع از لیز خوردن می شود  .

همه فرش هایی که لغزنده می باشند  و سیم های برق که در کف اتاق ها رها شده اند باید جمع آوری شود که امکان زمین خوردن بیمار وجود نداشته باشد.

  • برای بیمار یک صندلی مناسب ، صندلی است که بسیار محکم باشد که محل نشیمن آن سفت باشد و در هنگام نشستن روی آن در حالیکه کف پاها روی زمین قرا می گیرد نباید زانوها از مفصل ران بالاتر باشد .
  • صندلی بیمار حتما باید دارای دو دسته باشد و قسمت پشتی آن بسیار محکم باشد .
  • بیمار باید در هر زمانی یک بالشت کمی سفت همراه خود داشته باشد که بر روی صندلی ماشین یا جایی که می خواهد بنشیند بگذارد طوریکه زانوهای او پایین تر از قسمت مفصل زانو قرار بگیرد  .
جراحی تعویض مفصل زانو

جراحی تعویض مفصل زانو

صندلی مخصوصا صندلی که پشت میز غذا خوری قرار می گیرد باید حتما دارای پایه بلندتر از معمول باشد  .

برای همیشه بیمار باید از توالت فرنگی استفاده کند . که اندازه  آن بسیار مهم می باشد باید کمی بالاتر از حد عادی باشد .

فرد باید در زمان پوشیدن و در آوردن جوراب  و کفش خود حتما از پاشنه کش استفاده کند این کار موجب جلوگیری از خم شدن مفصل می شود .

روش های تعویض مفصل زانو

جراحی تعویض مفصل زانو دارای به روش های مختلفی انجام می شود که شامل موارد ذیل می باشد:

  • تک قسمتی
  • نگه داشتن رباط صلیبی قدامی
  • تعویض رباط صلیبی قدامی
  • استفاده از ایمپلنت ثابت
  • استفاده از ایمپلنت لولایی

استفاده از این روش ها با توجه به نیاز بیمار است . پروتز هایی که در این جراحی استفاده می شود معمولا از جنس کوبالت ، تیتانیوم ، پلی تیلن می باشد که با استفاده از فشار یا سیمان آکریلیک در استخوان ثابت می شود که در ایمپلنت رشد می کنند.

آمادگی برای تعویض مفصل زانو

در صورتی که بیمار دچار بیماری خاصی باشد یا از داروهای ضد التهابی استفاده کند باید پزشک متخصص ارتوپدی را در جریان قرار دهد. برای آمادگی این جراحی نیاز به انجام آزمایشاتی به شرح ذیل دارد :

  • آزمایش خون برای اندازه گیری میزان گلبول قرمز در خون
  • انجام الکتروکاردیاگرام برای بررسی قلب
  • تصویربرداربی از قفسه سینه برای بررسی عملکرد شش ها
  • تست ادرار برای بررسی عفونت و بارداری

عوارض جراحی تعویض مفصل زانو

  • عفونت

امکان عفونت بعد از این جراحی برای بیمار وجود دارد . به همین دلیل پزشک مصرف آنتی بیوتیک را تا مدتها تجویز می کند.

  • آمبولی ریه

در صورتی که لخته های خونی درعروق بزرگ پا ایجاد شود وضعیتی به نام ترومبو وریدی عمقی ایجاد می شود که ممکن است بخشی از خون به ریه منتقل شده و باعث مسدود شدن آن شود که به آن آمبولی ریه گفته می شود . برای پیشگیری از این وضعیت بهبودی سریع و امکان حرکت کردن بعد از جراحی می باشد .

دوره بهبودی بعد از جراحی تعویض مفصل زانو

مدت زمانی که بهبودی بعد از عمل حاصل می شود و فرد قادر به حرکت دادن زانوی آسیب دیده می شود به میزان پیچیدگی جراحی بستگی دارد . برخی افراد یک روز بعد از جراحی می توانند بایستند و مفصل زانو را حرکت بدهند. راه رفتن به صورت عادی بدون کمک معمولا شش هفته بعد از جراحی امکان پذیر می باشد . فرد تا زمان بهبودی کامل نباید بدود یا بپرد

تعویض-مفصل-زانو

تعویض-مفصل-زانو

سن مناسب برای جراحی تعویض مفصل زانو

انجام این جراحی در صورتی که نیاز به درمان باشد شرایط سنی خاصی ندارد . اغلب این جراحی در بین افرادی که دارای سن 50 تا 80 سال هستند انجام می شود.

نتیجه گیری

هدف از این مقاله این بود که آرتروز و دیگر عواملی که باعث خراب شدن استخوان می شوند قادر براین هستند که مفصل زانو را از بین ببرند . در هر حال در زمان هایی که لازم و ضروری باشد دکتر متخصص می تواند با به وسیله عمل جراحی مفصل زانو را عوض کند و بعد از آن با انجام فیزیوتوراپی به بهبود این درد کمک کند . با وجود اینکه عمل تعویض مفصل زانو مانند دیگر عمل های جراحی دارای بیهوشی و بستری شدن می باشد و همراه با آزمایشات گوناگون است ولی در اکثر موارد این عمل همراه با موفقیت و رضایت بخش بوده است و با انجام فعالیت هایی بیشتر از 15 سال می توان کارایی آن عمل را حفظ کرد .

مقالات مرنبط با این مطلب:

آب آوردن زانو

زانو پرانتزی

آسیب های ورزشی زانو

پارگی رباط زانو

منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم.
با تشکر، مدیریت سایت دکتر فلاح

پاسخ

هفت + دو =